تلخ و شيرين واقع شده بسيار سرسبز است . در دنيا جايى نيست كه به اندازهء بصره درخت خرما داشته باشد . . . اين شهر سه محله دارد يكى محلهء هذيل كه رياست آن با شيخ علاء الدين بن اثير است . . . ديگر ، محلهء بنى حرام است كه رئيس آن سيد مجد الدين موسى الحسنى است . . . محلهء سوم موسوم به محلهء عجمها « ايرانيها » است كه رياست آن به عهده جمال الدين بن اللوكى است . مردم بصره اخلاقى نيك دارند و نسبت به بيگانگان مهربان و دلسوزند . . . نماز جمعه را در مسجد على بن ابى طالب ( ع ) به جا مىآورند و بعد در آن مسجد را تا جمعهء ديگر مىبندند . مسجد على ( ع ) يكى از بهترين مساجد بصره و داراى صحن بسيار وسيعى است كه با سنگ‌پاره‌هاى سرخ رنگ مفروش گرديده و اين سنگها را از وادى السباع به آن شهر آورده‌اند . مصحف عثمان در اين مسجد قرار دارد . . . مسجد على ( ع ) هفت مناره دارد كه يكى از آنها متحرك است . مردم معتقدند كه منارهء مزبور فقط هنگام ذكر نام على ( ع ) به حركت درمىآيد . از زيارتگاههاى بصره ، قبر طلحة بن عبيد الله داخل شهر بصره است و گنبد و مسجد و زاويه‌اى دارد كه در آن به مسافرين طعام مىدهند . از مزارات ديگر بصره ، قبر زبير بن عوّام پسر عمهء رسول خدا ( ص ) است كه در خارج شهر واقع شده و گنبد ندارد ؛ اما مسجد و زاويه‌اى دارد كه در آن به درماندگان و ابناء السبيل غذا داده مىشود . ديگرى قبر حليمهء سعديه مادر رضاعى پيامبر ( ص ) است كه در كنار قبر پسرش - برادر رضاعى پيامبر ( ص ) - قرار دارد . ديگرى قبر ابى بكره از صحابهء حضرت رسول ( ص ) است كه قبه‌اى نيز دارد . در 6 ميلى شهر نزديك وادى السباع قبر انس بن مالك خادم پيامبر ( ص ) واقع است . . . در آنجا از آبادى خبرى نيست و از مزارات ديگر قبر حسن بصرى و قبور محمد بن سيرين و محمد بن واسع و . . . است . غير از اين قبور عده بسيارى از صحابه و تابعين پيامبر ( ص ) كه در وقعهء جمل به شهادت رسيده‌اند ، در بصره به خاك سپرده شده‌اند . « 1 » ابلّه . شهرى است بر كنار رودى به همين نام و يكى از جنّات اربعهء دنياى قديم بوده است . ابلّه معرّب كلمهء يونانى « آپولوگوس » « 2 » است . سابقهء آن از زمان ساسانيان ،

--> ( 1 ) . سفرنامهء ابن بطوطه ؛ ج 1 ، ص 195 - 198 . ( 2 ) . Apologos